ISO-gecertificeerde vertaalbureaus: een meerwaarde of niet?

Els Peleman • 15 mei 2025

Als je op zoek gaat naar betrouwbare vertaalbureaus voor jouw vertaalwerk, zul je algauw zien dat heel wat grotere vertaalbureaus ISO-gecertificeerd zijn. In de vertaalsector zijn er twee ISO-normen: ISO 17100 en ISO 18587:2017.

ISO = een kwaliteitskeurmerk

ISO is een kwaliteitsmanagementsysteem. De naam zegt het zelf al: alles draait om kwaliteit. Dat geldt ook zo voor ISO 17100, maar naar mijn gevoel in veel mindere mate voor 18587, de ISO-norm voor Post-Editing Machine Translation, afgekort PEMT.

Bij de ISO-norm ISO 17100 (voorheen NEN 15038) mag je er als opdrachtgever vanuit mag gaan dat:

Alle vertalers over de juiste kwalificaties beschikken en zich regelmatig bijscholen.
Alle vertalingen worden nagekeken door een revisor, d.w.z. door een tweede vertaler die de vertaling grondig naleest en bron- en doeltekst naast elkaar legt.

De ISO-norm 18587 is een norm die bepaalt waaraan machinevertalingen moeten voldoen. De norm geeft zelf al aan dat machinevertaling niet voor alle teksten geschikt is.

“It is recommended to use translation services in line with ISO 18587 when dealing with short deadlines, limited budgets or large volume translations with repetitive content and an extensive translation memory available. “

Dat laatste stukje ‘repetitive content and an extensive translation memory available’ is cruciaal. Alleen als aan deze twee voorwaarden is voldaan, kan er nog kwaliteit gegarandeerd worden. Maar helaas ziet de praktijk er helemaal anders uit...

Post-editors krijgen in de meeste gevallen:

teksten die totaal niet geschikt zijn voor machinevertaling (vb. marketingmateriaal, SEO-websitevertalingen,...),
pittige dossiers waar geen uitgebreid vertaalgeheugen voor beschikbaar is,
megalange teksten zonder enige vorm van repetiviteit (waardoor de post-editor het risico loopt zaken over het hoofd te zien),
...

Bovendien eisen vertaalbureaus dat je als post-editor over een PEMT-certificaat beschikt, maar als puntje bij paaltje komt, wordt alles wat je in zo’n opleiding leert, compleet overboord gegooid. Het draait hem helemaal niet om kwaliteit - in de RWS Post-Editing Course die ik gevolgd heb, werd echt de ideale situatie geschikt, precies zoals het hoort -, maar alleen om geld.

De norm heeft het bovendien ook alleen over Full Human Post-Editing, dus een echte grondige controle door een menselijke (native) vertaler. Maar de praktijk leert me dat vertalers voor dit soort werk niet de tijd en ook niet het budget krijgen om een grondige revisie te doen. Vaak gaat het over een snelle nalezing om te zien of er niets frappants verkeerds zit.

En dat terwijl de bureaus wel gewoon ISO-gecertificeerd zijn, en jij als opdrachtgever toch enige kwaliteit verwacht...

Goed vertaalwerk wordt nog altijd gedaan door menselijke vertalers

Bij bureaus die zijn gecertificeerd volgens de ISO-norm ISO 17100, ligt het iets genuanceerder. Daar zijn er effectief nog wel vertaalbureaus die kwaliteitszorg hoog in het vaandel dragen en alles doen volgens de norm, dat wil zeggen: ze werken met professionele vertalers die zich regelmatig bijscholen en ze lassen een echte revisieronde in. Maar het is alleen voor jou als opdrachtgever - en ook voor de vertalers zelf - niet duidelijk welke bureaus nu wel en welke niet werken volgens de regels.

Mijn eigen persoonlijke ervaring is dat het ISO-kwaliteitskeurmerk bij veel vertaalbureaus - in het bijzonder bij de zeer grote LSP's die volop bezig zijn alle kleinere op te kopen - een dode letter is.

Geautomatiseerd platform tot veilingklokjes dragen niet bij aan kwaliteit (integendeel)

Heel veel ISO-gecertificeerde, grotere vertaalbureaus werken met een platform zoals Plunet of XTRF om jobs op te posten. Op zich is dat geen probleem als er een persoonlijke mail aan gekoppeld wordt met de vraag of jij als vertaler beschikbaar bent voor die deadline.

Maar het wordt wel bijzonder problematisch als op het moment dat jij de opdracht wilt bekijken op het platform, de job al weg is. Hoe kan in zo’n geval gegarandeerd worden dat de ‘meest gekwalificeerde vertaler’ de vertaling gaat doen, als vertalers gewoon klakkeloos de job aannemen?

Nog andere vertaalbureaus werken met een soort veilingsysteem waar een klokje aftelt. Als jij niet op tijd reageert, gaat de job gewoon naar een ander. Opnieuw stelt zich de vraag: krijgt een gekwalificeerd vertaler, die misschien gefocust aan het werk is, wel de kans om die opdracht grondig te bekijken?

Mijn ervaring is dat ik, en met mij nog veel andere collega's, ver weg blijven van dit soort bureaus omdat dit allesbehalve professioneel is, nochtans ook een voorwaarde van de ISO-norm: dat het gehele vertaalproces soepel moet verlopen.

https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7086966072335048704/

Nog andere vertaalbureaus geven op hun website aan dat ze met ‘qualified translators and reviewers’ werken, maar als je aan de andere kant van de werkrelatie zit, zie je als vertaler dat ze helemaal niet met revisors werken maar 'gewoon' zelf even snel een kwaliteitscontrole doen, zonder dat ze ook maar een van beide talen machtig zijn.

Of ze zetten er op hun platform bij “Let op: deze vertaling wordt niet meer nagelezen, wees dus zeer aandachtig op fouten.” En dat terwijl de klant dus echt wel uitging van een vlekkeloze vertaling, wat dat ook moge inhouden.

Deze klant heeft nu ingezien dat een ISO-certificering weinig betekenis heeft. Dat je veel beter rechtstreeks met de vertaler kan werken. Maar hij heeft het eerst aan den lijve moeten ondervinden...

De conclusie?

Direct bij de bron: werk rechtstreeks met de vertaler

Naar mijn gevoel heb je helemaal geen ISO-certificering nodig om kwaliteit te krijgen. Je hebt een vertaler nodig met hart en ziel voor zijn vak. Een vertaler die er alles aan doet om een vlekkeloze vertaling af te leveren. Die zelf weet dat daar een revisieronde, met eventueel zelf sparring, absoluut onontbeerlijk zijn.

Bij mij gaat er niets buiten zonder dat er eerst nog een tweede vertaler het vertaalwerk heeft nagelezen. En je mag ook zeker zijn dat je geen machinevertaling krijgt. In mijn andere blogs lees je waarom.

< Ouder bericht

Nieuwer bericht >

Combien coûte une traduction vers le néerlandais? D'où vient ce prix?

Un prix au mot

door Els Peleman • 2 maart 2026

Combien coûte une traduction vers le néerlandais? D'où vient ce prix? Parce que derrière chaque projet se cachent bien plus que des mots.

I believe, I believe, I believe, I believe, I believe (in you and me)

door Els Peleman • 2 maart 2026

I believe, I believe, I believe (Ik geloof, ik geloof, ik geloof) (translation of an extract from the Dutch song 'Avond', by Boudewijn De Groot) Last week on this platform, I shared my personal story about battling my demons , my anger at having to give up my dream job due to the dire economic situation, but especially because I felt that the outside world had absolutely no idea of what it means to be a (technical) translator. Wavering between my passion, my fighting spirit, a strong belief in my added value on the one hand and a negative spiral that is inexorably pulling me downwards – you cannot live on your conviction alone – and a battle that I cannot possibly win alone. My story quickly went around the world, and the expressions of support I received in return were overwhelming, not only on LinkedIn but also in my private life. Never before has one of my posts generated such a response. What started as “I need to get this off my chest” became something I can’t put into words, let alone translate. Initially shared out of a feeling of powerlessness and despair, my story somehow gave me some strength again. That’s just the way I am. I cannot and will not dwell on the glass half empty. But I also felt that I could not keep this new feeling, no matter how small, to myself, that I had to share that tiny spark of strength with the world – and especially my colleagues. Yes, of course, the reality is what is: a reality in which “ we don’t compete against AI but against the outside world’s perception that AI can do our work *,” but please let’s not give up! That’s why I hope I can convey some of my newfound strength to you. And entrepreneurs, teachers, outsiders, anyone faced with that choice, don’t believe everything that’s written. Put it to the test and see what gives you the most value: an AI translation or a text translated by a professional. (*translated quote and newspaper headline from the Flemish quality newspaper De Standaard). No, I am absolutely not against AI. Why should I? Without AI, my LinkedIn post would never have gone around the world so fast and I would never have received so many gestures of support. It’s true that AI allows you to read something written in a language you don’t understand. I use it too when I volunteer to teach Dutch to non-native speakers. But I’m never going to claim that AI can take over your job, so please don’t say that about mine either! As I said: “Of course, you can use AI to translate my post into your native language.” But don’t expect AI to convey my story, my despair, my passion with all their nuances. When it comes to deep understanding, especially in communicating emotions, AI fails miserably. For example, an Iranian refugee recently told me in Dutch about his traumatic experience with the Revolutionary Guards. I understood very well that what he was trying to say in Dutch – despite already having mastered the language quite well – was not even half of what he really wanted to say. That’s one of the first and all too common issues you face as a translator and for which you have to come up with a suitable solution: every language is built differently. While Arabic abounds with metaphors to describe mental and physical complaints, Inuit languages – never call them ‘Eskimos’, this is highly offensive to them – have countless words for snow and African dialects for cocoa, your terminology options in Dutch (and by extension almost all Western languages) are far more limited. That is also why I chose a snippet from a Dutch song that for me symbolizes rock-solid trust.