25 jaar ervaring en toch vliegt de mail de prullenbak in

Doe het niet

25 jaar ervaring, thuis in veel vakgebieden, woordprijs was 0,08 €/woord en ook meteen een MTPE-voorstel. Of iemand die zijn al niet bijster hoge woordprijs verlaagde gezien de opkomst van AI. Of iemand die me trots in zijn sollicitatie mailt dat hij vanuit zes talen zesduizend woorden per dag technisch vertaalwerk naar het Nederlands aankan. Dit zijn maar een paar voorbeelden van wat ik wekelijks in mijn mailbox zie verschijnen.

“Als je indruk wilt maken, dan is dit hoe het niet moet”, zeg ik altijd in gastcolleges of tegen startende vertalers die bij mij coaching volgen.

Nieuwkomers zal ik dat ook netjes antwoorden. Zij weten immers vaak nog niet beter. Maar van ervaren vertalers zoals in deze drie gevallen, daar verwacht ik meer professionalisme van.

En dat is ook meteen de kern van het probleem. Een professional weet wat hij/zij waard is en gaat zichzelf niet verkopen voor de laagst mogelijke tarieven (laat staan al meteen oersaai en mentaal afstompend MTPE-werk aanbieden). Alsof “Hé, ik ben spotgoedkoop, bij mij moet je zijn” de juiste klanten aantrekt. Don’t think so. Bij mij ben je in elk geval aan het verkeerde adres. 

Are you serious?

Acht cent per woord? Meen je dat echt? Is dat de prijs waar je in onderaanneming voor wilt werken met 25 jaar ervaring? Dat is de prijs waar ik mee begon in 2005. Ja, je leest het goed: in 2005. Meer dan 20 jaar en een mega-inflatie later, met de volgende al in het vooruitzicht helaas.

Even ter herinnering: de euro is ingevoerd op 1 januari 2002. Wat was de eerste woordprijs in euro die je toen hebt aangerekend aan vertaalbureaus?

Ik weet dat de prijzen bij veel vertaalbureaus veel te laag zijn, laat staan dat ze ooit worden geïndexeerd, maar acht cent per woord is echt niet meer van deze tijd, ongeacht wat sommige vertaalbureaus ook mogen beweren (ik ken er eentje die loopt te verkondigen dat 0,065 € een marktconforme prijs is en eentje waar 0,085 € het hoogst haalbare is, maar dat wil nog niet zeggen dat je erin moet trappen). Mijn advies: blijf ervan weg, je gaat het niet redden met werk in onderaanneming. Die boterham die je minder kan eten omdat je daar omzet mist, gaat het verschil niet maken: het zal uiteindelijk toch te weinig zijn om financieel rendabel te zijn.

Tien of twaalf cent is al jarenlang de meest realistische woordprijs in onderaanneming voor het merendeel van het vertaalwerk in onderaanneming, maar ook dat is, om eerlijk te zijn, niet meer van deze tijd. Let op: ik zeg niet dat tien of twaalf cent nooit rendabel is, maar je moet dan wel echt op productiviteit en efficiëntie inzetten en dat is niet voor elke opdracht een haalbare kaart. Als ik een vertaalopdracht van een vertaalbureau krijg voor die tarieven, bekijk ik telkens of het haalbaar is en ook achteraf evalueer ik of het een correct uurtarief opleverde.

Maar jezelf verkopen aan collega-vertalers zoals ik voor acht cent? Neen, niet doen.

Eerlijk? Ik geloof er geen sikkepit van. Op mij komt dit over van: “Ik doe maar wat.” “Ik doe wat er op mijn pad komt.” Voor mij behoor je dan tot de groep vertalers die klakkeloos – vaak ook nog voordat ze de tekst grondig heeft bekeken – ja zegt.

Voor mij komt het erop neer dat je nergens in uitblinkt. Tuurlijk, een flyer van een medisch hulpmiddel of persbericht over de kwartaalcijfers van een bedrijf, kan zowat iedereen vertalen, maar dat noem ik geen specialisatie. Daar kan je niet mee uitpakken. Daar kan je jezelf niet mee onderscheiden. Pas als je duidelijk kan aantonen dat je financieel, juridisch of medisch vertaler bent, met de nodige bijscholingen en/of referenties, maak je indruk.

Meer zelfs: als je duidelijk aantoont dat je expertise hebt in een bepaald vakgebied, mag je er zeker van zijn dat ik je mail bijhoud, en precies omdat ik dergelijke mails maar heel zelden krijg, onthoud ik waarschijnlijk zelfs je naam en zou ik je wel eens kunnen aanbevelen aan collega-vertalers.

Maar niet als je bij de ‘tien-in-een-dozijn’ hoort, en dus ook geen ‘premiumprijs’ kan vragen door je expertise, want uiteraard hangt dit samen: als je een beetje van alles doet, ben je een beetje een ‘klusser’ (in Nederland zouden ze hier misschien het woord ‘beunhaas’ voor gebruiken, maar dat doe ik bewust niet, omdat ik weet dat dit in België een heel andere connotatie heeft, en dat gaat mij een stap te ver: ik zeg niet dat dergelijke vertalers niet goed zijn in hun vak, ik zeg alleen dat ze niet excellent zijn).

Dus: kies één – of bij voorkeur twee – specialisaties en ga je daarin ook echt verdiepen. Dus investeer in opleidingen en vakliteratuur rond dat thema.

Hetzelfde geldt voor talencombinaties. Twee of maximaal drie brontalen komt geloofwaardig over – sommige hogescholen en universiteiten bieden de mogelijkheid om een derde taal te studeren, maar niet allemaal – maar zes talen vind ik persoonlijk een beetje te veel van het goede.

En ik kan het snel

Zesduizend woorden per dag. Klinkt mooi toch? Te mooi om waar te zijn, ja. Ik kan nooit geloven dat je dan kwaliteitswerk kan afleveren. Tuurlijk als je echt alle tools inzet om je productiviteit en je efficiëntie te verhogen, kan je zeker dagen halen van 6000 woorden. Persoonlijk is 5000 woorden per dag mijn record, maar ik benut (voorlopig) nog geen AI op dat vlak. Dus 6000 behoort waarschijnlijk wel tot de mogelijkheden.

Maar alle dagen? Neen, dat geloof ik echt niet. Niet elke tekst is namelijk geschikt om optimaal met al je tools te werken. Op een goede dag haal ik 2500 woorden, maar 1500 à 2000 is veel realistischer. Dus jezelf verkopen omdat je zo snel kan vertalen = verticaal klassement, recht de vuilbak in.  

Ook MTPE 

En dan komen we bij de kruimeltjes, zoals ik ze in mijn vorige blog noemde. Persoonlijk zou ik nooit uit mezelf MTPE aanbieden als ik mezelf bij een vertaalbureau voorstel, omdat er zoveel addertjes en voorwaarden zijn waaraan dat werk moet voldoen om rendabel te zijn, dat het vaak al ophoudt voor het begonnen is. Bij mij maak je in elk geval met MTPE en een prijs van € 0,025 geen goede indruk.

Een goede woordprijs begint – bij goede MT-kwaliteit – bij zes cent. Maar persoonlijk heb ik binnen mijn specialisatie, technisch vertaalwerk, nog nooit een goede machinevertaling gezien. Daarom dat ik dit werk alleen doe voor een uurprijs van minimaal € 55 (in onderaanneming!). Als ik mijn enige MTPE-opdracht die ik ooit gedaan heb voor die uurprijs, zou omrekenen, kom ik op € 0,09 per woord. Dat is dus hoger dan de woordprijs die de vertaler voor gewoon vertaalwerk aanbood! 

Resultaat: je mag nog zo goed zijn, je maakt echt geen schijn van kans.