Als je op zoek gaat naar betrouwbare vertaalbureaus voor jouw vertaalwerk, zul je algauw zien dat heel wat grotere vertaalbureaus ISO-gecertificeerd zijn. In de vertaalsector zijn er twee ISO-normen: ISO 17100 en ISO 18587:2017.
ISO is een kwaliteitsmanagementsysteem. De naam zegt het zelf al: alles draait om kwaliteit. Dat geldt ook zo voor ISO 17100, maar naar mijn gevoel in veel mindere mate voor 18587, de ISO-norm voor Post-Editing Machine Translation, afgekort PEMT.
Bij de ISO-norm ISO 17100 (voorheen NEN 15038) mag je er als opdrachtgever vanuit mag gaan dat:
De ISO-norm 18587 is een norm die bepaalt waaraan machinevertalingen moeten voldoen. De norm geeft zelf al aan dat machinevertaling niet voor alle teksten geschikt is.
“It is recommended to use translation services in line with ISO 18587 when dealing with short deadlines, limited budgets or large volume translations with repetitive content and an extensive translation memory available. “
Dat laatste stukje ‘repetitive content and an extensive translation memory available’ is cruciaal. Alleen als aan deze twee voorwaarden is voldaan, kan er nog kwaliteit gegarandeerd worden. Maar helaas ziet de praktijk er helemaal anders uit...
Post-editors krijgen in de meeste gevallen:
Bovendien eisen vertaalbureaus dat je als post-editor over een PEMT-certificaat beschikt, maar als puntje bij paaltje komt, wordt alles wat je in zo’n
opleiding leert, compleet overboord gegooid. Het draait hem helemaal niet om kwaliteit - in de RWS Post-Editing Course die ik gevolgd heb, werd echt de ideale situatie geschikt, precies zoals het hoort -, maar alleen om geld.
Als vertaalbureaus zouden werken zoals ze het in de RWS-training voorstellen, dan pas zou PEMT nut hebben en krijgt het ook echt een meerwaarde.
Maar daarvoor moet het tarief fors naar omhoog en is er een veel actievere samenwerking tussen vertaler en vertaalbureau nodig.
De norm heeft het bovendien ook alleen over Full Human Post-Editing, dus een echte grondige controle door een menselijke (native) vertaler. Maar de praktijk leert me dat vertalers voor dit soort werk niet de tijd en ook niet het budget krijgen om een grondige revisie te doen. Vaak gaat het over een snelle nalezing om te zien of er niets frappants verkeerds zit.
En dat terwijl de bureaus wel gewoon ISO-gecertificeerd zijn, en jij als opdrachtgever toch enige kwaliteit verwacht...
Bij bureaus die zijn gecertificeerd volgens de ISO-norm ISO 17100, ligt het iets genuanceerder. Daar zijn er effectief nog wel vertaalbureaus die kwaliteitszorg hoog in het vaandel dragen en alles doen volgens de norm, dat wil zeggen: ze werken met professionele vertalers die zich regelmatig bijscholen en ze lassen een echte revisieronde in. Maar het is alleen voor jou als opdrachtgever - en ook voor de vertalers zelf - niet duidelijk welke bureaus nu wel en welke niet werken volgens de regels.
Mijn eigen persoonlijke ervaring is dat het ISO-kwaliteitskeurmerk bij veel vertaalbureaus - in het bijzonder bij de zeer grote LSP's die volop bezig zijn alle kleinere op te kopen - een dode letter is.
Heel veel ISO-gecertificeerde, grotere vertaalbureaus werken met een platform zoals Plunet of XTRF om jobs op te posten. Op zich is dat geen probleem als er een persoonlijke mail aan gekoppeld wordt met de vraag of jij als vertaler beschikbaar bent voor die deadline.
Maar het wordt wel bijzonder problematisch als op het moment dat jij de opdracht wilt bekijken op het platform, de job al weg is. Hoe kan in zo’n geval gegarandeerd worden dat de ‘meest gekwalificeerde vertaler’ de vertaling gaat doen, als vertalers gewoon klakkeloos de job aannemen?
Nog andere vertaalbureaus werken met een soort veilingsysteem waar een klokje aftelt. Als jij niet op tijd reageert, gaat de job gewoon naar een ander. Opnieuw stelt zich de vraag: krijgt een gekwalificeerd vertaler, die misschien gefocust aan het werk is, wel de kans om die opdracht grondig te bekijken?
Mijn ervaring is dat ik, en met mij nog veel andere collega's, ver weg blijven van dit soort bureaus omdat dit allesbehalve professioneel is, nochtans ook een voorwaarde van de ISO-norm: dat het gehele vertaalproces soepel moet verlopen.
Nog andere vertaalbureaus geven op hun website aan dat ze met ‘qualified translators and reviewers’ werken, maar als je aan de andere kant van de werkrelatie zit, zie je als vertaler dat ze helemaal niet met revisors werken maar 'gewoon' zelf even snel een kwaliteitscontrole doen, zonder dat ze ook maar een van beide talen machtig zijn.
Of ze zetten er op hun platform bij “Let op: deze vertaling wordt niet meer nagelezen, wees dus zeer aandachtig op fouten.” En dat terwijl de klant dus echt wel uitging van een vlekkeloze vertaling, wat dat ook moge inhouden.
Deze klant heeft nu ingezien dat een ISO-certificering weinig betekenis heeft. Dat je veel beter rechtstreeks met de vertaler kan werken. Maar hij heeft het eerst aan den lijve moeten ondervinden...
De conclusie?
Naar mijn gevoel heb je helemaal geen ISO-certificering nodig om kwaliteit te krijgen. Je hebt een vertaler nodig met hart en ziel voor zijn vak. Een vertaler die er alles aan doet om een vlekkeloze vertaling af te leveren. Die zelf weet dat daar een revisieronde, met eventueel zelf sparring, absoluut onontbeerlijk zijn.
Bij mij gaat er niets buiten zonder dat er eerst nog een tweede vertaler het vertaalwerk heeft nagelezen. En je mag ook zeker zijn dat je geen machinevertaling krijgt. In mijn andere blogs lees je waarom.
EP Vertalingen
Kastanjelaan 8
2200 Herentals
info@ep-vertalingen.be
Tel.: +32 495 27 16 94
Btw-nummer: BE 0779 995 806
© EP Vertalingen - developed by InMaSol
