Hoe vertaalfouten je blijven achtervolgen.
Het is weeral eens van dat: een machinefabrikant wil niet betalen voor wat in het verleden al is vertaald. Niet. Niets. “Het is vertaald, dus het is goed” zal wel zijn onderliggende redenering zijn. Maar ik heb het in mijn vorige
post
al gezegd: “Weet jij veel, als je de taal niet spreekt”. En dat zou deze klant wel eens heel duur kunnen komen te staan…
Alleen de aanpassingen vertalen
Alles begint bij bestaande technische vertalingen die moeten worden aangepast of bijgewerkt naar de nieuwste stand van de techniek of het is een nieuwere variant van de machine. Eind september is de deadline voor de richtlijn EU 2024/825 en begin volgend jaar komt daar nog de nieuwe Europese Machineverordening bij. Beide vereisen zeer grondige aanpassingen van al je teksten.
Ik hou mijn hart al vast voor hoe klanten hiermee zullen omgaan… In plaats van de kans te grijpen om alles eens grondig opnieuw onder de loep te nemen, zal er een hele grote groep zijn die voor een dubbeltje op de eerste rij wil zitten:
“Alleen de aanpassingen moeten vertaald worden, de rest hoef je niet te bekijken.”
Vaak begint het probleem al een stap eerder: dat de technical writers niet de tijd krijgen om grondig door al het materiaal te gaan om te kijken of er niet nog andere aanpassingen nodig zijn. Neen, het moet allemaal zo snel mogelijk gaan. En die problemen slepen zich dan voort in de vertaalfase, met de nodige vertragingen tot gevolg. Tot zover 'snel' dus.
Ik kan je nu al voorspellen dat dat de nodige vertalersavonturen zal opleveren. Terwijl zeker de richtlijn EU 2024/825 de uitgelezen kans is om alles eens grondig onder de loep te nemen. En daar kan een professionele vertaler je ook echt bij helpen (ik zie dat zelfs als mijn plicht).
Een joekel van een vertaalfout gaat een eigen leven leiden
Het eerste vertalersavontuur is er al: ik moest ca. 5.000 woorden vertalen van een handleiding voor een nieuwe machinevariant. De gebruikershandleiding telde in totaal ca. 30.000 woorden, daarvan slechts 5.000 woorden nieuw. Naar de 26.000 reeds vertaalde woorden, de 100% matches zoals dat heet, hoefde ik niet te kijken.
Lees: ik werd daarvoor ook niet betaald.
Maar bij toeval – ik kijk uiteraard wel naar de terminologie om consistent te vertalen – zie ik daar ineens staan dat als je hydraulische leidingen wilt loskoppelen je de druk moet ‘abbauen’, vertaald als ‘de druk opbouwen’.
Stel nu dat het personeel precies doet wat er in de handleiding staat, zie je het al voor je? De persoon zou in theorie gelijk hebben. Maar hij zou het met zijn leven bekopen, of er minstens zware verwondingen aan overhouden. Maar hij zou het winnen in de rechtbank. Want zo staat het in alle handleidingen. Tot deze dan, want of ik er nu voor betaald werd of niet, ik heb het uiteraard aangepast.
Maar: hoe groot is de kans dat dit de enige vertaalfout is die er in die resterende 26.000 woorden staat? Ik voel mij hier in elk geval niet goed bij, integendeel. Het voelt als halfbakken werk. Maar ik word niet betaald om de rest grondig na te lezen, dus het enige wat ik kan doen is de klant waarschuwen. Maar de klant wil (nog) niet luisteren.
Ik hoop dat hij met mijn voorbeelden (er waren nog een aantal minder krakkemikkige formulering) inziet dat hij dat naar de toekomst toe toch best één keer grondig alles laat nalezen. En dat hij niet wacht tot het een keer goed fout gaat…
Grijp de nieuwe richtlijnen aan om schoon schip te maken!
Eigenlijk is het nu het moment om echt schoon schip te maken, om alle oude koeien in de gracht (of sloot) te halen: met de nieuwe machineverordening moet alle technische documentatie, dus ook de vertaalde handleiding, worden nagekeken en aangepast. Dat lijkt mij de uitgelezen kans om orde op zaken te stellen. Het kan gaan om kleinigheden zoals ‘gracht’ of ‘sloot’ in de uitdrukking ‘oude koeien uit de gracht te halen’ of kraanwater/kraantjeswater, waar de lezer over kan struikelen. Maar het kan net zo goed gaan om levensgevaarlijke zaken zoals ‘Druck abbauen’.
Bovendien is met de nieuwe machineverordening ook de terminologie veranderd en kan het dus nuttig zijn om je technische documentatie en handleidingen daarop af te stemmen. Dat is ook wat ik deze klant heb aangeraden. Vanaf 20 januari heb je een vaste, officiële vertaling voor ‘Schutzeinrichtung’ bijvoorbeeld.
PS: Uiteraard hoef je hier niet de volle pot voor te betalen (tenzij het om een pure machinevertaling gaat), je betaalt gewoon een uurprijs in functie van de vertaalkwaliteit.
